Kritiek op atheisten
Sinds mondige atheïsten zoals Christopher Hitchens, Stephen Fry en met name Richard Dawkins openlijk kritiek leveren op religie, krijgen ze kritiek terug. En dat is niet zo vreemd want mensen vinden het niet leuk als ze kritiek krijgen op iets waar ze zelf van vinden dat ze daar niet op aangesproken mogen worden. Maar dat is ook helemaal het probleem niet. Het probleem in de inhoud van de kritiek tegen atheïsten. Hier onder staan een aantal opmerkingen die ik in de loop der tijd ben tegen gekomen.
1. “Het geloof zorgt voor zo veel goeds op de wereld. Kritiek is respectloos tegenover gelovigen.”
Dat religie veel goeds zou leveren is geen argument voor het bestaan van God. Los daar van levert religie minstens even veel ellende op. Enkele voorbeelden: verbieden van anticonceptiemiddelen, homohaat, heilige oorlogen, antisemitisme, remmen van wetenschappelijke vooruitgang, promotie van kritiekloos geloven, vrouwenhaat, aanzetten tot mishandeling (besnijdenis), enz. enz.
Bij mijn weten mag ik op alles en iedereen kritiek leveren, dus ook op het geloof.
2. “Pol Pot en Stalin waren ook atheïsten en zij hebben massa’s mensen vermoord.”
Klopt en dat was stout, maar zij moordden niet vanuit hun geloof zoals bijvoorbeeld kruisridders een paar miljoen moslims afslachtten omdat God dat volgens hun een goed idee vond. Of zoals George Bush ten tijde van zijn presidentschap verkondigde dat God hem de missie had gegeven terrorisme in Afghanistan te bestrijden, Irak binnen te vallen en te bezetten en de Palestijnen hun eigen staat te bezorgen. Met alle gevolgen van dien.
3. “Atheïsten roepen allemaal te weten dat God niet bestaat.”
Die heb je er tussen zitten, net als dat er gelovigen zijn die zeggen te weten dat God bestaat. Zeker weten doen we het allemaal niet maar een (zwak) atheïst gelooft niet in God en zegt niet dat hij of zij het weet.
4. “Atheïsten hebben geen normen en waarden want die normen en waarden komen van God en zij luisteren niet naar Gods woord.”
Valt allemaal wel mee. Als je de Bijbel goed leest kom je een hoop dingen tegen waar je als het als weldenkend mens anno nu ook niet mee eens bent. Een studente achter de kassa van Albert Hein met stenen dood gooien omdat ze op zondag werkt bijvoorbeeld. Iedereen heeft zijn eigentijdse normen en waarden en op basis daar van kiezen sommige gelovigen stukken uit de bijbel die hun aanspreken. Uit statistieken blijkt overigens dat er een omgekeerde correlatie bestaat tussen geloof en een goed gevoel voor normen en waarden. Verhoudingsgewijs zitten er bijvoorbeeld meer gelovigen in de gevangenissen en ook nog eens voor zwaardere misdaden.
“Atheïsten hebben alle vertrouwen in de wetenschap maar die heeft ook niet overal antwoord op en zit er nog al eens naast.
Klopt, wetenschap is werk in uitvoering. De wetenschap claimt ook niet de universele en alles omvattende waarheid in pacht te hebben. Dat doet religie. De wetenschap claimt ook niet feilloos te werken. Als er gegevens moeten worden aangepast omdat er nieuw bewijs op duikt dan gebeurt dat ook. Dit is iets waar religie erg moeilijk over doet. Het Boek kan niet worden herschreven of worden aangepast, ook niet als er dingen in staan waar van we nu weten dat die gewoon weg niet kunnen kloppen.
5. “Atheïsten zijn opdringerig en verkondigen hun ongeloof aan iedereen.”
Die zullen er vast tussen zitten. Die heb je bij de gelovigen ook genoeg. Ik stel voor dat je dan ook dat individu er op aan spreekt in plaats van te generaliseren.
6. “Atheïsten geloven blind wat de wetenschap zegt. Dat is toch ook geloven?”
Nee, dat is iets anders dan geloven. Als er voor iets empirische bewijzen zijn dan noemen we zo iets een waarheid. De aarde is niet rond omdat we geloven dat deze rond is, maar omdat we dat kunnen waarnemen en meten. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het bestaan van een god. Goden bestaan alleen in de hoofden van mensen. Althans, dat is hoe de situatie er nu voor staat. Een leuke quote die ik ooit ergens las was: “Een computer werkt omdat één plus één twee is, niet omdat we geloven dat één plus één twee is.”
7. “Niemand kan bewijzen dat God niet bestaat.”
Klopt, een negatief is immers niet te bewijzen. Gelovigen claimen dat God bestaat dus het is aan hun om met bewijs te komen. Tot die tijd geloof ik niet en noem ik mezelf dus atheïst.
8. “Omdat je niet kunt bewijzen dat God niet bestaat zou je jezelf beter agnost kunnen noemen.”
Agnosticisme gaat over weten, niet over geloven. Als iemand mij vraagt of ik in God geloof moet ik daar ontkennend op reageren. Dat maakt mij een atheïst. Een agnost doet geen uitspraak omdat hij niet zeker weet of God bestaat. Je kunt dingen niet-geloven zonder zeker te hoeven weten of ze bestaan of niet.
9. “Maar als God nu wel bestaat dan heb je een probleem als je straks een keer dood gaat.”
Ik geloof dus ook niet in een hel en zie geen reden (een) God het voordeel van de twijfel te geven.
10. “Zo veel mensen geloven in een God, dan kan het toch niet waar zijn dat hij niet bestaat.” (Bewijs door subsidie)
Toch wel. De hoeveelheid mensen die een idee aanhangen zegt niets over de waarheid van het idee. Bovendien zijn er zo veel verschillende geloven. Ze kunnen het onmogelijk allemaal goed hebben maar wel allemaal fout.
11. “Over de hele wereld zijn er overeenkomstige verhalen over leven na de dood, profeten en verlossers. Dat is toch geen toeval?” (Bewijs door subsidie)
Nee, alle mensen hebben dezelfde vragen en problemen omtrent ons bestaan dus het is niet vreemd dat er wereldwijd antwoorden en oplossingen voor worden verkondigd. Angst voor de dood komtwereld wijd voor, zoals het geruststellende antwoord dat de ziel verder leeft.
12. “God bestaat want in de bijbel staat dat…”
Ik heb geen reden om aan te nemen dat de bijbel door iets of iemand anders geschreven is dan door mensen. De bijbel citeren is dus niets anders dan zelf zeggen dat het waar is, zonder met argumenten, laat staan bewijs te komen.
13. Grote wetenschappers zoals Isaac Newton en Albert Einstein geloofden heilig in God. Zij waren toch niet dom?”
Nee hoor, totaal niet. Maar het feit dat een ander iets gelooft betekent niet dat het waar is, hoe intelligent of dom die ander ook mag zijn. Los daar van leefden we nog niet eens zo heel lang geleden in een tijd waar in je vervolgd kon worden als je je uitsprak dat je niet in (een) God geloofde. Einstein noemde zichzelf om die reden een “vrijdenker”. Ook is uit zijn citaten op te maken dat hij het woord God metaforisch gebruikte en dus niet verwees naar een entiteit, zoals deze in de bijbel staat.
14. “De Wetenschap is bezig met een kruistocht tegen het geloof.”
De wetenschap ontdekt inderdaad dingen die in strijd zijn met onze vroegere opvattingen. Dat is inherent aan het ontdekken van nieuwe dingen. Dat moderne ontwikkelingen conflicteren met kennis uit een 1500 jaar oud boek is niet zo verwonderlijk. Dit is geen opzettelijke aanval op het geloof maar een gevolg van het onvermogen van het geloof om zich aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen. En wetenschap is niet met een hoofdletter.
15. “Wacht maar af, ooit zul je ook wel in God geloven/het licht zien.” (Bewijs op krediet)
OK, praten we dan verder.
Inhoudelijk vallen de argumenten me dus tamelijk tegen. Er zit eigenlijk niets bij wat niet eenvoudig te weerleggen is. Een groot deel van de opmerkingen steunt op drogreden, denkfouten.Ik vraag me ook af waarom sommige gelovigen zo’n kritiek op atheïsten hebben. Naar mijn idee hebben atheïsten geen onredelijk standpunt. Ik heb de indruk dat sommige gelovigen zich direct en persoonlijk aangevallen voelen en dat ze vinden dat ze zich dus moeten verdedigen. Dit is nergens voor nodig. Iedereen mag geloven wat hij of zij wil, zo lang anderen er maar geen hinder van ondervinden. Ik stoor me ook niet aan wat anderen geloven, maar aan hoe ze menen daar naar te moeten handelen. En dan heb ik het niet over de privésfeer maar over zaken als wetgeving. Het feit dat mensen religie als excuus gebruiken om zich onredelijk tegenover anderen te gedragen. En dat is zelfs in een land waar in kerk en staat gescheiden dienen te zijn nogal eens het geval. Ik vraag me daarom ook nog steeds af hoe partijen als het CDA de Christen Unie in de tweede kamer kunnen zitten. En de pastoor in een kast van een huis kan wonen terwijl hij nou niet echt een drukke baan heeft en het onderhouden en warm stoken van die enorme kerk met 30 mensen er in toch ook bakken met geld moet kosten.
Zo lang ik graag met mensen over zingeving en religie praat krijg ik nieuwe argumenten en/of opmerkingen te horen. Als ik weer iets nieuws tegen kom zal ik dit bericht aanvullen.
U kunt reacties op dit bericht volgen via de RSS 2.0 feed.
U kunt een bericht achterlaten, of een trackback geven op uw eigen site.
Hoi Martijn, (Adri en ik zijn, geloof ik -ik weet het niet zeker-, in gemeenschap van eer getrouwd. Trouwens een 201-ste en 202-de reactie vind ik zelf eigenlijk een veel eervoller vermelding waard).
Maar nu ter zake: wat ik zo wonderlijk vind, is dat ik in het sociale verkeer van de afgelopen 30 jaar nauwelijks gelovigen heb ontmoet. Tenminste heel weinig mensen die de discussie aangaan, mij willen overtuigen, etc. Juist in Limburg is geloof meer een cultureel gegeven dan een echte geloofszaak. Jammer. (Maar ik heb nu een leuke schoonzoon:)
Ik was al snel gefrustreerd door het feit dat er hier niet over geloof nagedacht wordt, integendeel, dat de RK kerk en het CDA hier altijd veel macht hebben gehad. Er werd vanuit gegaan dat er veel gelovigen waren. Afhankelijkheid, zelf niet nadenken, geen bewuste keuze maken, braaf de leider volgen… Je ziet wat er van komt. Dezelfde mensen, die nooit hebben geleerd na te denken, volgen nu even makkelijk figuren als Wilders. Jezus redt (of Geert).
Religie wordt inderdaad als excuus voor van alles gebruikt. Echter men komt er niet voor uit dat de god van de Mammon eigenlijk de enige god is waarin men gelooft. Zelfs een Amerikaanse generaal zei, dat de oorlog in Afghanistan gewoon om geld gaat. (Olie, gas, mineralen én opium. NB dat laatste zei hij natuurlijk niet). Echt niet om het redden van arme vrouwen van die vreselijke Taliban.
Het interessante van mezelf agnost noemen, vind ik dat ik dan altijd bezig blijf met geloofsvragen. Met het proberen te begrijpen van ons bestaan en nog meer waarom mensen veiligheid, geborgenheid, excuus voor hun handelen zoeken in het geloof.
Tegelijkertijd geloof ik niet in god. Als ik me rot voel, lijkt het me overigens wel prettig als dat dit zomaar, zonder dat het mijn verantwoordelijkheid is, door een gebed of ritueel door een god of zo weggenomen kan worden
Dat ik vaak zeg, dat ik net als de Grieken en Romeinen, in heel veel goden geloof, goden die met elkaar strijden om de macht, heeft ermee te maken, dat ik alles het liefst grijpbaar, menselijk wil maken.
Dat ik al het menselijk handelen probeer te begrijpen.
Meestal kom ik helaas uit bij macht/geld, dus gewoon bij …DE GOD VAN DE MAMMON.
Hoi Martijn,
Inhoudelijk met al je argumenten eens. Alleen het is moeilijk te discussiëren met mensen, die ergens zo “heilig” in willen geloven, dat het voor hen een zekerheid is geworden. Waarom zou je er dan ook druk om maken? Het is in feite toch een onbelangrijke kwestie, of er nu een god bestaat of er misschien een nog onbekende natuurwet is, die aan het begin van materie en leven staat. Feit is dat we allemaal als sociale wezens goed voor elkaar en de natuur moeten zijn.
Overigens bied je mij als agnost een handreiking, misschien ben ik wel een (zwakke) atheïst, die zegt het niet interessant te vinden of er een god bestaat.
groeten a3
Hoi A3!
Ik zat al een beetje op je reactie te wachten…
Voor mij is het wel een belangrijke kwestie om te weten waar ik sta als het om geloof gaat. Me er druk om maken doe ik niet, daarbij denk ik aan dat ik me erg in span en loop te ergeren. Ik denk er met veel plezier over na, ik denk op dezelfde manier als waarop jij filosofie interessant vindt. Maar zoals ik in mijn afsluiting aan geef wordt religie naar mijn idee als excuus gebruikt en is kritiek hier op zogenaamd respectloos. Ook zijn er een hoop verkeerde opvattingen over wat atheïsme inhoud en die begonnen me de laatste tijd wel erg op te vallen.
Als er een natuurwet ontdekt wordt die aan het begin van alle leven staat dan zal het geloof dat met alle kracht ontkennen. En dat is een beetje het probleem dat ik met het geloof heb.
Je standpunt als agnost is puur een filosofisch standpunt. Filosofie gaat over weten. In die zin is iedereen agnost en daarom is dat standpunt voor mij niet interessant, omdat je net zo goed kan zeggen dat je bijvoorbeeld mens bent. Je agnost noemen is geen antwoord geven op een geloofsvraag en als mensen mij naar mijn geloof vragen is voor mij atheïst het enige goede antwoord. Gelovig ben ik niet en mezelf agnost noemen zou betekenen dat ik geen antwoord geef omdat ik het onderwerp naar het weten verplaats terwijl het een geloofskwestie betreft.
Een zwak atheïst gelooft niet in God, maar geeft toe dat hij dat zijn ongeloof niet is gebaseerd op het beschikken over absolute kennis over het bestaan van (een) God. Als je je in dat standpunt kunt vinden ben je een zwak atheïst. Een vreemde term trouwens, ik heb altijd begrepen dat iets toegeven een teken van kracht is
Hoi Martijn,
Het antwoord van mij komt wat later omdat Funske de hele tijd zit te hoesten of te hikken, soms wel 10 keer per minuut. Nu al meer dan een uur. Volgens de dierenarts gewoon afwachten, want er lijkt geen levensgevaar.
Terugkomend op de geloofskwestie. In de laatste alinea vat je mijn idee vrij redelijk samen. Je kan het een filosofische benadering vinden ( Filosofie betekent letterlijk “houden van het weten”). Ik weet niet of er al of niet een god bestaat ( lijkt me overigens niet waarschijnlijk). Ik heb ook geen mogelijkheid omdat verder te onderzoeken. Discussie met”gelovigen” helpt niet, omdat zij het ook niet weten (ze willen zo graag geloven dat er een geloof is, dat ze als het ware doorgeslagen zijn en voor hen is het geloof een zekerheid geworden). Discussiëren met overtuigde atheïsten helpt ook niet, omdat ook zij het niet weten, maar (weliswaar) sterke o.a. op de evolutie gebaseerde argumenten hebben die het bestaan van een god onwaarschijnlijk maken. Dat betekent voor mij dat het al of niet bestaan van god een niet te beantwoorden vraag is. Ik kan dus alleen concluderen dat het mij uiterst onwaarschijnlijk voorkomt dat er een man ( of een vrouw) is, die mij aan het eind van mijn leven aan de hemel of helle-poort opwacht om daarna over mijn zielelot te beschikken. Ik vind het zo weinig waarschijnlijk dat er een dergelijke figuur is, dat ik er in mijn leven geen rekening mee houdt dat hij zou kunnen bestaan. Als een ander wel wil geloven, dat er een god is, dan staat dat hem of haar vrij. Als hij/zij vervolgens over mij oordeelt op grond van mijn niet geloven, diskwalificeert hem dat als christen. Immers ware christelijke naastenliefde impliceert dat je ieder mens als je naaste moet beschouwen en dus ook liefhebben en iemand niet op basis van zijn ideeën mag veroordelen.
Overigens is het niet zo dat een agnost geen antwoord wil geven op de vraag of er een god is. Hij zegt alleen “voor mij zijn er geen argumenten die wijzen op het bestaan van een god”, maar als iemand wil geloven dat er een god is, al of niet metafysisch, staat hem dat vrij.
Overigens toegeven hoeft niet altijd op kracht te duiden, bij voorbeeld toegeven aan een verslaving is eerder een teken van zwakte.
Overigens heb je een goddelijk zoon en een goddelijke vrouw.
Groetjes a3
Dag A3,
Bij dezen wil ik je feliciteren met het plaatsen van de tweehonderdste reactie op Baatje.org!
Jammer dat deze eer niet naar Omiedoes gaat (zij heeft veruit de meeste reacties geplaatst) maar eerlijk is eerlijk.
Gefeliciteerd!
(Ook namens Jasper en Geeske)