Sinds mondige atheïsten zoals Christopher Hitchens, Stephen Fry en met name Richard Dawkins openlijk kritiek leveren op religie, krijgen ze kritiek terug. En dat is niet zo vreemd want mensen vinden het niet leuk als ze kritiek krijgen op iets waar ze zelf van vinden dat ze daar niet op aangesproken mogen worden. Maar dat is ook helemaal het probleem niet. Het probleem in de inhoud van de kritiek tegen atheïsten. Hier onder staan een aantal opmerkingen die ik in de loop der tijd ben tegen gekomen.

1. “Het geloof zorgt voor zo veel goeds op de wereld. Kritiek is respectloos tegenover gelovigen.”
Dat religie veel goeds zou leveren is geen argument voor het bestaan van God. Los daar van levert religie minstens even veel ellende op. Enkele voorbeelden: verbieden van anticonceptiemiddelen, homohaat, heilige oorlogen, antisemitisme, remmen van wetenschappelijke vooruitgang, promotie van kritiekloos geloven, vrouwenhaat, aanzetten tot mishandeling (besnijdenis), enz. enz.
Bij mijn weten mag ik op alles en iedereen kritiek leveren, dus ook op het geloof.

2. “Pol Pot en Stalin waren ook atheïsten en zij hebben massa’s mensen vermoord.”
Klopt en dat was stout, maar zij moordden niet vanuit hun geloof zoals bijvoorbeeld kruisridders een paar miljoen moslims afslachtten omdat God dat volgens hun een goed idee vond. Of zoals George Bush ten tijde van zijn presidentschap verkondigde dat God hem de missie had gegeven terrorisme in Afghanistan te bestrijden, Irak binnen te vallen en te bezetten en de Palestijnen hun eigen staat te bezorgen. Met alle gevolgen van dien.

3. “Atheïsten roepen allemaal te weten dat God niet bestaat.”
Die heb je er tussen zitten, net als dat er gelovigen zijn die zeggen te weten dat God bestaat. Zeker weten doen we het allemaal niet maar een (zwak) atheïst gelooft niet in God en zegt niet dat hij of zij het weet.

4. “Atheïsten hebben geen normen en waarden want die normen en waarden komen van God en zij luisteren niet naar Gods woord.”
Valt allemaal wel mee. Als je de Bijbel goed leest kom je een hoop dingen tegen waar je als het als weldenkend mens anno nu ook niet mee eens bent. Een studente achter de kassa van Albert Hein met stenen dood gooien omdat ze op zondag werkt bijvoorbeeld. Iedereen heeft zijn eigentijdse normen en waarden en op basis daar van kiezen sommige gelovigen stukken uit de bijbel die hun aanspreken. Uit statistieken blijkt overigens dat er een omgekeerde correlatie bestaat tussen geloof en een goed gevoel voor normen en waarden. Verhoudingsgewijs zitten er bijvoorbeeld meer gelovigen in de gevangenissen en ook nog eens voor zwaardere misdaden.

5. “Atheïsten hebben alle vertrouwen in de wetenschap maar die heeft ook niet overal antwoord op en zit er nog al eens naast.
Klopt, wetenschap is werk in uitvoering. De wetenschap claimt ook niet de universele en alles omvattende waarheid in pacht te hebben. Dat doet religie. De wetenschap claimt ook niet feilloos te werken. Als er gegevens moeten worden aangepast omdat er nieuw bewijs op duikt dan gebeurt dat ook. Dit is iets waar religie erg moeilijk over doet. Het Boek kan niet worden herschreven of worden aangepast, ook niet als er dingen in staan waar van we nu weten dat die gewoon weg niet kunnen kloppen.

6. “Atheïsten zijn opdringerig en verkondigen hun ongeloof aan iedereen.”
Die zullen er vast tussen zitten. Die heb je bij de gelovigen ook genoeg. Ik stel voor dat je dan ook dat individu er op aan spreekt in plaats van te generaliseren.

7. “Atheïsten geloven blind wat de wetenschap zegt. Dat is toch ook geloven?”
Nee, dat is iets anders dan geloven. Als er voor iets empirische bewijzen zijn dan noemen we zo iets een waarheid. De aarde is niet rond omdat we geloven dat deze rond is, maar omdat we dat kunnen waarnemen en meten. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het bestaan van een god. Goden bestaan alleen in de hoofden van mensen. Althans, dat is hoe de situatie er nu voor staat. Een leuke quote die ik ooit ergens las was: “Een computer werkt omdat één plus één twee is, niet omdat we geloven dat één plus één twee is.”

8. “Niemand kan bewijzen dat God niet bestaat.”
Klopt, een negatief is immers niet te bewijzen. Gelovigen claimen dat God bestaat dus het is aan hun om met bewijs te komen. Tot die tijd geloof ik niet en noem ik mezelf dus atheïst.

9. “Omdat je niet kunt bewijzen dat God niet bestaat zou je jezelf beter agnost kunnen noemen.”
Agnosticisme gaat over weten, niet over geloven. Als iemand mij vraagt of ik in God geloof moet ik daar ontkennend op reageren. Dat maakt mij een atheïst. Een agnost doet geen uitspraak omdat hij niet zeker weet of God bestaat. Je kunt dingen niet-geloven zonder zeker te hoeven weten of ze bestaan of niet.

10. “Maar als God nu wel bestaat dan heb je een probleem als je straks een keer dood gaat.”
Ik geloof dus ook niet in een hel en zie geen reden (een) God het voordeel van de twijfel te geven.

11. “Zo veel mensen geloven in een God, dan kan het toch niet waar zijn dat hij niet bestaat.” (Bewijs door subsidie)
Toch wel. De hoeveelheid mensen die een idee aanhangen zegt niets over de waarheid van het idee. Bovendien zijn er zo veel verschillende geloven. Ze kunnen het onmogelijk allemaal goed hebben maar wel allemaal fout.

12. “Over de hele wereld zijn er overeenkomstige verhalen over leven na de dood, profeten en verlossers. Dat is toch geen toeval?” (Bewijs door subsidie)
Nee, alle mensen hebben dezelfde vragen en problemen omtrent ons bestaan dus het is niet vreemd dat er wereldwijd antwoorden en oplossingen voor worden verkondigd. Angst voor de dood komtwereld wijd voor, zoals het geruststellende antwoord dat de ziel verder leeft.

13. “God bestaat want in de bijbel staat dat…”
Ik heb geen reden om aan te nemen dat de bijbel door iets of iemand anders geschreven is dan door mensen. De bijbel citeren is dus niets anders dan zelf zeggen dat het waar is, zonder met argumenten, laat staan bewijs te komen.

14. Grote wetenschappers zoals Isaac Newton en Albert Einstein geloofden heilig in God. Zij waren toch niet dom?”
Nee hoor, totaal niet. Maar het feit dat een ander iets gelooft betekent niet dat het waar is, hoe intelligent of dom die ander ook mag zijn. Los daar van leefden we nog niet eens zo heel lang geleden in een tijd waar in je vervolgd kon worden als je je uitsprak dat je niet in (een) God geloofde. Einstein noemde zichzelf om die reden een “vrijdenker”. Ook is uit zijn citaten op te maken dat hij het woord God metaforisch gebruikte en dus niet verwees naar een entiteit, zoals deze in de bijbel staat.

15. “De Wetenschap is bezig met een kruistocht tegen het geloof.”
De wetenschap ontdekt inderdaad dingen die in strijd zijn met onze vroegere opvattingen. Dat is inherent aan het ontdekken van nieuwe dingen. Dat moderne ontwikkelingen conflicteren met kennis uit een 1500 jaar oud boek is niet zo verwonderlijk. Dit is geen opzettelijke aanval op het geloof maar een gevolg van het onvermogen van het geloof om zich aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen. En wetenschap is niet met een hoofdletter.

16. “Wacht maar af, ooit zul je ook wel in God geloven/het licht zien.” (Bewijs op krediet)
OK, praten we dan verder.

17. “Ik geloof niet in de bijbelse god maar ik noem de kosmos god/ik noem het goede in de mens “god”.
Dan bepaal je dus zelf wat je “god” noemt en dan is alles geoorloofd. Dan mag je een balpen, de kleur violet of die kleine sprietjes gras tussen de tegels dus ook “god” noemen. Dit is weinig zinvol. Voor de kosmos en het goede in de mens hebben we al woorden, namelijk (resp.) “kosmos” en “het goede in de mens”. Ik denk niet dat het zinvol is om een nieuw woord te verzinnen en dan al helemaal geen woord dat algemeen gezien wordt als de naam van een onzichtbare man in de lucht die ons voortdurend in de gaten houdt.

Inhoudelijk vallen de argumenten me dus tamelijk tegen. Er zit eigenlijk niets bij wat niet eenvoudig te weerleggen is. Een groot deel van de opmerkingen steunt op drogreden, denkfouten.Ik vraag me ook af waarom sommige gelovigen zo’n kritiek op atheïsten hebben. Naar mijn idee hebben atheïsten geen onredelijk standpunt. Ik heb de indruk dat sommige gelovigen zich direct en persoonlijk aangevallen voelen en dat ze vinden dat ze zich dus moeten verdedigen. Dit is nergens voor nodig. Iedereen mag geloven wat hij of zij wil, zo lang anderen er maar geen hinder van ondervinden. Ik stoor me ook niet aan wat anderen geloven, maar aan hoe ze menen daar naar te moeten handelen. En dan heb ik het niet over de privésfeer maar over zaken als wetgeving. Het feit dat mensen religie als excuus gebruiken om zich onredelijk tegenover anderen te gedragen. En dat is zelfs in een land waar in kerk en staat gescheiden dienen te zijn nogal eens het geval. Ik vraag me daarom ook nog steeds af hoe partijen als het CDA de Christen Unie in de tweede kamer kunnen zitten. En de pastoor in een kast van een huis kan wonen terwijl hij nou niet echt een drukke baan heeft en het onderhouden en warm stoken van die enorme kerk met 30 mensen er in toch ook bakken met geld moet kosten.

Zo lang ik graag met mensen over zingeving en religie praat krijg ik nieuwe argumenten en/of opmerkingen te horen. Als ik weer iets nieuws tegen kom zal ik dit bericht aanvullen.